Κώστας Ζαχαριάδης πηγή: neaselida.gr
Facebooktwittergoogle_plus

Αρκετοί πίστευαν ότι τελικά δεν θα το τολμήσει. Οτι έχουν αμβλυνθεί τα ριζοσπαστικά του χαρακτηριστικά. Οτι έχει ελαττωθεί ο προοδευτικός του προσανατολισμός. Οτι θα τη θυσίαζε στο όνομα της αναζήτησης μιας εύκολης και γρήγορης πολιτικής πόλωσης.

Διαψεύστηκαν! Συγκροτήθηκε η επιτροπή για τη συζήτηση της πρότασης του ΣΥΡΙΖΑ για την Αναθεώρηση του Συντάγματος και πραγματικά απαντά στις απαιτήσεις του παρόντος και του μέλλοντος. Βλέπει μπροστά, θωρακίζοντας ταυτόχρονα ό,τι αξίζει από το χθες.

Πριν από δέκα χρόνια μια τέτοια πρόταση θα έμοιαζε ανεδαφική. Σήμερα όμως φαντάζει ώριμη, «σαν έτοιμη από καιρό». Κι αυτό γιατί η κοινωνία, δοκιμαζόμενη, έκανε βήματα μπροστά.

1. Προοδευτικές τομές

Για πρώτη φορά αποτολμάται η ρητή κατοχύρωση της θρησκευτικής ουδετερότητας του κράτους. Ως συνέπεια της θρησκευτικής ουδετερότητας κατοχυρώνεται ο πολιτικός όρκος των κρατικών αξιωματούχων και των δημόσιων λειτουργών.

Καθιερώνεται αναλογικό εκλογικό σύστημα για τις βουλευτικές εκλογές (και για την Τοπική Αυτοδιοίκηση), κάτι που αποτελεί διαχρονική επιδίωξη των προοδευτικών δυνάμεων.

Καθιερώνεται η υποχρεωτική βουλευτική ιδιότητα για τον πρωθυπουργό ώστε να αποκλείονται επιλογές «τεχνοκρατών» πρωθυπουργών, που αδυνατίζουν τη δημοκρατική νομιμοποίηση, καθώς και το νόημα της αντιπροσωπευτικότητας.

Περιορίζεται η δυνατότητα ίδρυσης αναρίθμητων Ανεξάρτητων Αρχών και ενισχύεται ο κοινοβουλευτικός έλεγχός τους.
Καταργούνται οι προνομιακές ρυθμίσεις περί ποινικής ευθύνης υπουργών και περιορίζεται η βουλευτική ασυλία σε όσα αφορούν αποκλειστικά στα κοινοβουλευτικά καθήκοντα.

2. Κοινωνικό στίγμα

Συνταγματική κατοχύρωση των συλλογικών διαπραγματεύσεων και του δικαιώματος μονομερούς προσφυγής στη διαιτησία για τους εργαζόμενους.

Ενίσχυση του δικαιώματος στην εργασία και την κοινωνική ασφάλιση.

Κατοχύρωση αξιοπρεπούς επιπέδου διαβίωσης (με υποχρέωση για τον νομοθέτη να χρησιμοποιεί επιστημονικές μεθόδους, δικαστικά ελέγξιμες) και θεμελίωση γενικού δικαιώματος στην κοινωνική πρόνοια.

Ρητή αναγνώριση κοινωνικού δικαιώματος στην υγεία.

Κατοχύρωση του καθεστώτος δημόσιας υπηρεσίας και δημόσιου ελέγχου των βασικών κοινωνικών αγαθών, όπως το νερό και η ηλεκτρική ενέργεια (συμπεριλαμβανομένων των δικτύων διανομής τους).

Ολα αυτά αποτελούν τα αναχώματα, τα νέα συνταγματικά «οδοφράγματα» κατά των μνημονιακού τύπου πολιτικών και επιδιώξεων των σύγχρονων κεντροδεξιών και ακροδεξιών κομμάτων στην ΕΕ.

3. Θεσμικές τομές

Θεσπίζονται αμεσοδημοκρατικοί μηχανισμοί, όπως το δημοψήφισμα με λαϊκή πρωτοβουλία (με αίτηση, δηλαδή, συγκεκριμένου αριθμού πολιτών).

Σε τοπικό επίπεδο θεσπίζονται οι τοπικές λαϊκές συνελεύσεις, τα τοπικά δημοψηφίσματα και οι λαϊκές πρωτοβουλίες.

Θεσπίζεται η λαϊκή νομοθετική πρωτοβουλία (100.000 πολίτες με δικαίωμα ψήφου υποβάλλουν πρόταση νόμου που εισάγεται υποχρεωτικά στη Βουλή), σπάζοντας έτσι το σχετικό ταμπού, που είναι προϊόν ελιτισμού («ο λαός δεν ξέρει από αυτά» κ.ο.κ.).

Με σκοπό τη διασφάλιση της σταθερότητας, αποσυνδέεται η εκλογή του Προέδρου της Δημοκρατίας από τη διάλυση της Βουλής. Καθιερώνεται επίσης η εποικοδομητική ψήφος δυσπιστίας (πρόταση δυσπιστίας γίνεται δεκτή μόνο υπό την προϋπόθεση ότι υπερψηφίζεται ταυτόχρονα και νέος πρωθυπουργός).

Καθιερώνεται προσωρινό κώλυμα εκλογιμότητας έπειτα από τρεις βουλευτικές περιόδους, με στόχο να πάψουν οι «αιώνιοι – επαγγελματίες» βουλευτές.

Ολα τα παραπάνω κατατείνουν προς μια διεύρυνση της δημοκρατίας και μια καλύτερη αρχιτεκτονική του πολιτεύματος. Καθιερώνεται η διακριτότητα κράτους – Εκκλησίας, ενισχύονται τα δικαιώματα των πολιτών, καθιερώνονται θεσμοί άμεσης λαϊκής συμμετοχής και επιτυγχάνεται η εμβάθυνση των κοινωνικών δικαιωμάτων. Αποτολμώνται, δηλαδή, όλα όσα ο προοδευτικός κόσμος λαχταρούσε επί χρόνια και, επιτέλους, όσα βάζουν τέλος στις κακές πρακτικές του παρελθόντος.

Η τεκμηριωμένη πρόταση Συνταγματικής Αναθεώρησης του ΣΥΡΙΖΑ αποσκοπεί σε ένα σύγχρονο, προοδευτικό και ουσιωδώς κοινωνικό Σύνταγμα. Η Συνταγματική Αναθεώρηση αποτελεί μια κορυφαία πολιτική διαδικασία, στην οποία όλα τα κοινοβουλευτικά κόμματα καλούνται να δώσουν τη δέουσα σημασία και να συμβάλουν εποικοδομητικά. Ολα τα παραπάνω μείζονα θέματα διαμορφώνουν μια ευρύτερη δυναμική στους κόλπους της κοινωνίας μας και στο πολιτικό μας σύστημα, το οποίο καλείται να σταθεί στο ύψος των περιστάσεων. Ειδικά η αξιωματική αντιπολίτευση καλείται να επιδείξει θεσμική ωριμότητα και να μην εργαλειοποιεί τη διαδικασία της Συνταγματικής Αναθεώρησης για λόγους μικροπολιτικής σκοπιμότητας. Ας το αντιληφθούν όλες οι πολιτικές δυνάμεις, ειδικά εκείνες που συνέβαλαν καθοριστικά στη χρεοκοπία της χώρας και στην κρίση θεσμών και αξιών.

* Ο Κώστας Ζαχαριάδης είναι διευθυντής της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του ΣΥΡΙΖΑ

**Το άρθρο δημοσιεύθηκε στα ΙΔΕΟΓΡΑΜΜΑΤΑ στο φύλλο 78 της «Νέας Σελίδας» την Κυριακή 2 Δεκεμβρίου 2018

πηγή: neaselida.gr