Απόψεις

Ας μιλήσουμε για το Σύνταγμα

Κώστας Δουζίνας

Το Σύνταγμα αποτελεί ένα σύνολο κανόνων που ρυθμίζουν την άσκηση της εξουσίας. Κωδικοποιεί τους κανόνες του πολιτικού παιχνιδιού, προσδιορίζει και περιορίζει τους θεσμούς και βάζει στο κράτος και τους πολιτικούς την απαραίτητη τάξη και προβλεψιμότητα. Οι εξουσίες του Προέδρου της Δημοκρατίας, του πρωθυπουργού, της κυβέρνησης και των κομμάτων, οι σχέσεις πολιτικής εξουσίας και πολίτη βρίσκονται στο κείμενο του Συντάγματος. Το «τυπικό» γραπτό Σύνταγμα αποτελεί, επομένως, ένα πλαίσιο εσωτερικών ισορροπιών και εξωτερικών. Το Σύνταγμα και οι κεντρικές έννοιες του συνταγματισμού και της κυριαρχίας προέρχονται από την κληρονομιά της θεολογίας στην πολιτική φιλοσοφία, κληροδοτήματα της «πολιτικής

Η Ευρώπη και το φάντασμα του εθνικισμού

Του Νίκου Μπούνα* 

Η άνοδος της ακροδεξιάς που βιώνουμε τα τελευταία χρόνια σε ολόκληρη την Ευρώπη, έχει πλέον περάσει σε νέα φάση, καθώς έχει αποκτήσει χαρακτηριστικά επιδημίας. Από τη μεγαλύτερη ή μικρότερη εκπροσώπηση της ακροδεξιάς σε κυβερνητικά σχήματα, όπως στην Πολωνία, την Ουγγαρία ή την Ιταλία, τις ανοδικές τάσεις των εθνικιστικών κομμάτων στη Γερμανία, την Αυστρία, την Ολλανδία και αλλού, την αποτύπωση και καταγραφή των δυνάμεών τους και πέρα από το πλαίσιο της εκλογικής επιρροής, με χαρακτηριστικότερο πρόσφατο παράδειγμα τις αναταραχές στην πόλη Κέμνιτς στην ανατολική Γερμανία, έως τις προσπάθειες συμπόρευσής τους σε ευρωπαϊκό πλέον επίπεδο, όπως έδειξε και η προ ολίγων ημερών

Γιατί πρέπει να αναθεωρηθεί το άρθρο 3 του συντάγματος

Ιφιγένεια Καμτσίδου

Η Εκκλησία, επωφελούμενη της κοινωνικής επιρροής της και με τη βοήθεια όσων κρατικών λειτουργών είναι ένθερμοι οπαδοί της, έχει επιτύχει σε αρκετές περιπτώσεις τον παραμερισμό των συνταγματικών κανόνων που διαμορφώνουν τον ουδετερόθρησκο χαρακτήρα του κράτους. Η επικείμενη συνταγματική αναθεώρηση επιχειρεί να ιδρύσει αναχώματα απέναντι στους κινδύνους που απειλούν τη δημοκρατία και υπονομεύουν δραστικά τη λειτουργία των αντιπροσωπευτικών θεσμών στις τελευταίες δεκαετίες. Σε αυτή την κατεύθυνση προτείνονται ρυθμίσεις που θα κάνουν πιο αποτελεσματική τη λογοδοσία της εκτελεστικής εξουσίας και θα ενισχύσουν τη Βουλή και το πολιτικό νόημα της εκλογής των βουλευτών. Έτσι, διατυπώνονται προτάσεις που αφορούν την αναθεώρηση των διατάξεων

Πώς τα κατάφερε ο ακροδεξιός Μπολσονάρο στη Βραζιλία;

Δημήτρης Ραπίδης

Ο Δημήτρης Ραπίδης, πολιτικός επιστήμονας και συντονιστής του Ευρωπαϊκού Προοδευτικού Φόρουμ, γράφει στο ΕΝΑ για την εκλογή του ακροδεξιού Χαΐρ Μπολσονάρο στη Βραζιλία και για την αναγκαία απάντηση των προοδευτικών δυνάμεων σε επίπεδο κοινωνίας. Η νίκη του ακροδεξιού Μπολσονάρο στις προεδρικές εκλογές στη Βραζιλία, με ποσοστό 56%, αποτελεί μια πολύ αρνητική εξέλιξη. Οι πολίτες βίωσαν μια από τις πιο πολωτικές και διχαστικές εκλογικές εκστρατείες από την πτώση της χούντας το 1985, με βασικά ζητήματα στην προεκλογική ατζέντα την ασφάλεια, την εγκληματικότητα και τη διαφθορά στον πολιτικό βίο της χώρας. Ο Μπολσονάρο εφάρμοσε με επιτυχία τη στρατηγική που ανέπτυξαν άλλοι ακροδεξιοί

Ευρωπαϊκή πολιτική ασύλου: Τα ασυνόδευτα προσφυγόπουλα και η κοινωνική συνοχή

Δημήτρης Ραπίδης

Η Κομισιόν και το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο έχουν καθυστερήσει σημαντικά στη διαμόρφωση και υιοθέτηση ενός ολοκληρωμένου, ισορροπημένου και αποτελεσματικού πλαισίου για την κοινή ευρωπαϊκή πολιτική μετανάστευσης και ασύλου. Σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα που έχει θέσει η Κομισιόν, οι τελικές αποφάσεις θα πρέπει να ληφθούν μέχρι το τέλος τους έτους, κάτι το οποίο, με τους παρόντες συσχετισμούς, μοιάζει εξαιρετικά δύσκολο. Η καθυστέρηση στην υιοθέτηση ενός μηχανισμού δράσης ενισχύει τις αντιευρωπαϊκές και ξενοφοβικές φωνές, αποδυναμώνει τις όποιες πολιτικές αλληλεγγύης αναπτύσσονται από κράτη-μέλη, όπως η Ελλάδα και η Ισπανία, και οδηγεί πρακτικά στην προώθηση ad hoc λύσεων, με προσωρινό χαρακτήρα, που δεν δίνουν απάντηση στα πιεστικά

Υπάρχει ελπίδα

Ευαγγελία Μανιτσούδη

Τα προσφυγόπουλα και στη Χίο από τη Δευτέρα 15 Οκτωβρίου  πάνε επιτέλους σχολείο. Οι δημοκρατικοί πολίτες της Χίου τα καλωσόρισαν ανοίγοντας την αγκαλιά τους, δίνοντας απλόχερα αγάπη και ζεστασιά και απαντώντας με τον καλύτερο τρόπο στον ρατσισμό και την ξενοφοβία. Αναρωτιέται όλοι εκείνοι που μικρόψυχα έσπερναν ζιζάνια όλο το προηγούμενο διάστημα λέγοντας διάφορα ευφάνταστα όπως «θα μολύνουν τα σχολεία και τα δικά μας παιδια», θα μπουν στα σχολεία μεγάλης ηλικίας παιδιά και ποιος ξέρει τι θα κάνουν» κ.λπ., τι έχουν να πουν τώρα στο διπλανό τους, στον γείτονα, στον παππού που παρουσίασαν ως γονέα από το απομακρυσμένο χωριό και του

Η επιστροφή του Μαρξ (1)

Κώστας Δουζίνας

Ο σύντομος 20ός αιώνας που άρχισε και τελείωσε με την κομμουνιστική επανάσταση κατέστρεψε την πίστη στην ιστορική νομοτέλεια. Η πτώση του Τείχους του Βερολίνου αποτέλεσε μια τεράστια θεωρητική αποτυχία και πολιτική ήττα για τον μαρξισμό. Η Αριστερά είναι η θεωρία στην πράξη. Το 1989 απέτυχαν και τα δύο. Η Ιστορία τελείωσε, μας είπαν, η νέα παγκόσμια τάξη θα μείνει για πάντα. Μετά την κρίση τoυ 2008 όμως είχαμε μια ολική επιστροφή στον Μαρξ. Ο Κάρολος ψηφίζεται ο πιο σημαντικός φιλόσοφος του κόσμου. Το «Κεφάλαιο» ξαναδημοσιεύεται και το «Κομμουνιστικό Μανιφέστο» γίνεται το μεγαλύτερο μπεστ σέλερ μετά τη Βίβλο. Η πτώση του

Για ένα νέο μεταρρυθμιστικό μοντέλο

Δημήτρης Αυλωνίτης

Ο σχεδιασμός και η υλοποίηση πολιτικών για την βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος στην Ελλάδα αντανακλούσαν διαχρονικά τις διαρθρωτικές αδυναμίες του ελληνικού κράτους. Στα χρόνια προ κρίσης χαρακτηρίζονταν συχνά από πολιτική ατολμία και διοικητική ολιγωρία, ενώ από το 2010 και μετά έπασχαν από υπερβολικό συγκεντρωτισμό, καθώς ο σχεδιασμός περιοριζόταν στο υψηλό πολιτικό επίπεδο και στις αγχώδεις διαπραγματεύσεις με τους εταίρους. Αποτελεί κοινό παρανομαστή της «ελληνικής ιδιαιτερότητας» η εξής ενοχική παραδοχή: η εφαρμογή ανατίθετο – με τον έναν ή τον άλλο τρόπο – σε υπηρεσίες οι οποίες δεν είχαν μερίδιο στον σχεδιασμό των πολιτικών και ως εκ τούτου δεν «διεκδικούσαν» την ιδιοκτησία

Παρελθόν και μέλλον των ελληνοαμερικανικών σχέσεων

Παναγιώτης Κουρουμπλής

Πριν ακόμα συγκροτηθούν ως κράτη, η Ελλάδα και οι ΗΠΑ συνδέονταν με μια αμφίδρομη πνευματική σχέση. Οι θεμελιωτές των Ηνωμένων Πολιτειών εμφορούνταν από τα αρχαιοελληνικά ιδεώδη. Με τη σειρά τους, οι Έλληνες διαφωτιστές εμπνέονταν από τα προτάγματα της Αμερικανικής Επανάστασης. Πολύτιμο τεκμήριο αυτής της σχέσης αμοιβαίου θαυμασμού και εκτίμησης είναι η αλληλογραφία ανάμεσα στον Αδαμάντιο Κοραή και τον μετέπειτα 3ο Πρόεδρο των ΗΠΑ Τόμας Τζέφερσον. Από τότε, βέβαια, κύλησε πολύ νερό στο αυλάκι. Το σημείο καμπής για τη στάση μεγάλης μερίδας του ελληνικού πληθυσμού απέναντι στις ΗΠΑ ήταν ο Ελληνικός Εμφύλιος. Για τις Ηνωμένες Πολιτείες ήταν η πρώτη νίκη του Ψυχρού Πολέμου. Για την Ελλάδα, μια εθνική

H Αριστερά στη νέα εποχή

Ανδρέας Πιλάλης

Να λέμε αλήθειες στους πολίτες, λιγότερα για το παρελθόν και τις ευθύνες των προηγούμενων, περισσότερα για το μέλλον και το καινούργιο που ευαγγελιζόμαστε. Περισσότερες πράξεις και έργα και λιγότερα λόγια. Και οι νίκες θα έρθουν. Παλέψαμε, πονέσαμε, συμβιβαστήκαμε, προσγειωθήκαμε, μάθαμε εν τέλει πώς είναι να κυβερνάς το κράτος που δεν έφτιαξε η Αριστερά, το κράτος που παραλάβαμε το 2015 χρεοκοπημένο, μέσα στη σήψη και τη διαφθορά. Μέσα σε αυτές τις συνθήκες, τρία χρόνια τώρα, το στοίχημα ήταν να μείνει η κοινωνία όρθια και ενωμένη. Στοίχημα που κερδήθηκε. Ο πρώτος πολύ δύσκολος